Dossier: mondzorg ouderen

Een gezonde mond is van levensbelang

Onze missie: heel Nederland naar de tandarts. Maar wat als juist de tandarts en/of mondhygiënist naar de patiënt moet komen? Of als de mond helemaal wordt vergeten? Bij mondzorg voor ouderen is dit vaak het geval. Wat is momenteel de situatie en wat zijn de mogelijkheden?

Hoe gezond is de oude mond?

Er zijn in Nederland 300.000 kwetsbare ouderen bij wie sprake is van slechte mondgezondheid. De minister vertelt hier meer over in onderstaande video, gericht aan initiatief De Mond niet Vergeten.

Een kwetsbare groep ouderen

In verzorgingstehuizen is er vaak nog beperkt aandacht voor de mond. De vraag is hoe en door wie het gebit wordt verzorgd. Bij zelfstandig thuis wonen en alleen beperkt thuiszorg krijgen rijst dezelfde vraag. Poetsen deze ouderen nog zelf hun tanden of verzorgen zij hun kunstgebit op de juiste manier?

 

Zeker met het korten op de zorg zijn het andere zaken waar hulpverleners op letten. Toch is juist de mond zo belangrijk. 

Risico's van slechte mondgezondheid

  • Pijn, ongemak bij kleine tandklachten;
  • Verhoogd risico op longontsteking;
  • Meer kans op hart- en vaatziekten;
  • Bij suikerziekte: risico op ontregeling bloedsuikerspiegel;
  • Minder kauwen betekent slechtere mentale gezondheid (lees meer over het belang van kauwen) en snellere achteruitgang bij dementie;
  • Door het slinken van het kaakbot kan het kunstgebit bovendien minder goed gaan zitten, wat voor beschadigingen aan het mondslijmvlies kan zorgen;
  • Slechter gebit? Stoppen met kauwen? Dit betekent vaak dat de oudere als snel stopt met vast voedsel en dit resulteert in sneller overlijden.

6 tips voor tandzorg bij ouderen

  1. Controleer de mond.
    Hoe staat het met de mondverzorging van de oudere? Door hier op tijd aandacht voor te hebben, kunnen veel klachten worden voorkomen. 
  2. Zorg voor een goede elektrische tandenborstel
    Door bijvoorbeeld stijve handen kan tandenpoetsen moeilijker worden. Een elektrische tandenborstel kan helpen beter te reinigen.
  3. Bied extra hulpmiddelen
    Een tongschraper, flosdraad en tandenstokers in het zicht van de oudere bewaren kan hen helpen herinneren aan regelmatige mondverzorging. Een telefoontje of poetswekker aan het begin en eind van de dag kan ook helpen.
  4. Overleg over medicatie
    Sommige medicijnen beïnvloeden de speekselproductie. Een droge mond geeft een hoger risico op gebitsklachten.
  5. Aandacht voor het kunstgebit
    Zorg ervoor dat of de oudere zelf en/of een verzorger goed weet hoe het gebit gereinigd moet worden - en pas dit toe.
  6. Bezoek de tandarts/tandprotheticus
    Ga minimaal 2 keer per jaar op controle.
wat je nog niet wist over tandenborstels

Tandarts op thuisbezoek?

Een tandarts en/of mondhygiënist op thuisbezoek zou een fantastische oplossing zijn voor veel ouderen en andere kwetsbare groepen. Het is echter ook een kostbare en ingewikkelde, vandaar dat het slechts op beperkte schaal gebeurt.

Een thuisbezoek is veelal beperkt tot gebitsreiniging en controle. Bij verdere behandeling moet de patiënt dan alsnog naar de tandartspraktijk of naar het ziekenhuis. 

 

Thuisbezoek staat  nog in de kinderschoenen. Uitzonderingen hierop zijn bepaalde regio's in Friesland en in de Betuwe. Momenteel voert De Lieve Tandarts gesprekken met deze organisaties.

Wij kunnen al de volgende mobiele tandartsen en mondhygiënisten aanbevelen:

1. Heiloo, Alkmaar en omgeving: Simone Hackenitz, mondhygiëniste. 

2. Harlingen en omgeving, mobiele tandarts: https://www.toskedokterunderweis.nl/

3. Omgeving Raamsdonksveer (alleen tehuizen): www.mondzorgplus.nl

4. Betuwe: Vitaaldent

 

Alternatieven voor thuisbezoek - naar welke tandarts of mondhygiënist ga je?

Veel tandartspraktijken en mondhygiënisten houden rekening met oudere patiënten door hen extra op hun gemak te stellen. De praktijk zelf is toegankelijk voor mensen die minder mobiel zijn. 

 

De tandarts geriatrie is een tandarts die speciaal voor de mondzorg voor ouderen een aanvullende, tweejatige opleiding heeft gevolgd.

 

Ben je op zoek naar een praktijk of zorgverlener die speciaal geschikt is voor ouderen, informeer dan vooraf bij welke praktijken dit het geval is. Namens De Lieve Tandarts bezoeken wij namelijk alle praktijken persoonlijk en weten wij dus de juiste tandarts of mondhygiënist aan te wijzen. 


Nuttige naslagwerken


Voor tandartsen


Voor familie en mantelzorgers



De toekomst van tandzorg voor ouderen

Het dossier mondzorg ouderen is een open dossier. Wat willen wij in de toekomst voor onze mondzorg? Hoe kunnen wij de toekomst van tandzorg voor ouderen in de goede richting sturen? 

 

Er zijn diverse goede initiatieven om zowel in verpleeghuizen als bij zelfstandig wonende ouderen thuis meer hulp en aandacht te bieden. Hieronder is een korte inkijk te vinden van welke alternatieven er zijn. Wij hopen nog meer aandacht te genereren en nodigen ook lieve tandartsen en zorgverzekeraars uit om mee te denken over de mogelijkheden om ouderen gepast te helpen.

Initiatieven om ouderen betere mondzorg te bieden

De Mond niet Vergeten wil de mondzorg van 100.000 kwetsbare ouderen thuis verbeteren. 

Mondzorg+ staat voor goede mondzorg voor ouderen. Hun slogan: persoonlijk, waardevol en dichtbij.


Helpt u mee de monden van ouderen gezond te houden? Laat ons weten wat uw ideeën en initiatieven zijn.